حفظ ارزشهای انسانی با کمک فضای مجازی
یکی از مواردی که شاید ذهن همه ما را به خود مشغول کرده باشد، این است که چگونه زندگی بهتری داشته باشیم؟ به این معنا که هر جا زندگی میکنیم، صاحب رفاه و آزادی باشیم. دموکراسی حاکم باشد و ما بتوانیم در سایه جامعه آزاد و دموکراتیک به رؤیاها و آرزوهای خود برسیم. در نظر اول چنین چیزهایی ساده و مورد توافق همه به نظر میرسند اما همین که به اطراف خود نگاه کنیم متوجه میشویم که اینگونه نیست و انگار انسانهای زیادی هستند که به دنبال محدودکردن و از بین بردن حقوق دیگران بوده و اعتقادی به ارزشهای دموکراتیک و انسانی ندارند. گاه هم موضوع بسیار جدی میشود: میتوانیم دولتهای بداخلاقی مانند چین و کره شمالی و روسیه را نام ببریم که چگونه به ارزشهای ضد انسانی خود مینازند و عملا آزادی و دموکراسی را که جزئی از روح انسانی است تحقیر میکنند. همین دولتهای بداخلاق سبب تغییر در روابط قدرت در سطح جهان شده و با توجه به قدرتهای اقتصادی و نظامی خود، عملا برهمزننده شرایط جهانی میشوند. گاه به نظر میرسد که نمیتوان با این قدرتهای بزرگ کاری کرد و باید حضور آن ها را پذیرفت. سایر کشورهایی که در جهت دموکراسی گام برمیدارند و این ارزشها برای آن ها مهم است نیز هیچگاه از سر دشمنی با چنین قدرتهایی برنیامده و عملا به دنبال حفظ توازن با کسب حداکثری منافع خود هستند. در این صورت به نظر میرسد که در بر همان پاشنه قدیمی خود خواهد چرخید و امیدی به تغییر نخواهیم داشت. این کشورها و افراد کوچکتر هستند که قربانی میشوند. همیشه افراد و قدرتهایی هستند که از جنبههای تاریک انسانی حمایت کرده و مروج اندیشههای ضد آزادی باشند. البته این از طبیعت انسانی نیز نشئت میگیرد؛ زیرا انسان موجودی یکسره خوب و درست نبوده و در وجود همه ما شایست و ناشایست توأمان در حال زندگی بوده و جزئی از وجود ما را تشکیل میدهند. ما خود باید به رشد ارزشهای انسانی هم چون ضرورت آزادی، حقوق بشر و دموکراسی کمک کنیم. به نظر میرسد این ارزشها بیشتر از آن که ریشه در بیولوژی ما داشته باشند بر آموزش و تربیت متکی هستند.
اما وقتی بخشی از جهان که قدرتمند نیز هست اینگونه نمیاندیشد، چه کاری از دست ما بر آمده و چگونه میتوانیم جامعه خود را تغییر دهیم؟ شاید جواب در دهکده کوچک جهانی باشد. جهان به سرعت تغییر یافته است. حضور فضای مجازی، اینترنت و تمام اشکال جدید ارتباطات سبب درهمتنیدگی انسانها و جوامع شده و عملا روند توزیع اطلاعات قابل مقایسه با سالیان گذشته نیست. اطلاعات نقشی فراتر از دولتها و قدرتها بازی میکنند و به عنوان یک بازیگر بسیار مهم در عرصه جهانی مطرح هستند. برای همین است که قدرتهای بداخلاقی که ذکر کردیم همواره به دنبال محدودکردن اطلاعات و روند آن ازجمله محدودیت برای اینترنت و فضای مجازی هستند؛ زیرا به قدرت برهمزننده آن پی بردهاند.
و آن چه در این جا میخواهم ذکر کنم ترکیب دنیای واقعی و دنیای مجازی برای بهبود شرایط و حفظ و اشاعه ارزشهای انسانی است. اما چگونه ارتباطات مدرن و بر پایه تکنولوژی میتوانند به ترویج مفاهیم انسانی یاری رسانند؟ برای این کار باید این مفاهیم در دنیای واقعی نیز رشد یابند. یعنی ما باید پاسدار این ارزشها در دنیای واقعی بوده تا بتوانیم به ترویج آن یاری برسانیم. به عبارت دیگر در این نبرد قدرت باید به رشد این ارزشها کمک کرد.
دکتر عبدالرضا ناصر مقدسی
___________________________
انسان ها وقتی یکدیگر را دوست دارند زیباتر از همیشه اند..!
ث.ع
زن